Erwin Olaf, 60 jaar

2019, in dit 350e sterfjaar van Rembrandt vieren we het leven van Rembrandt. Maar er is dit jaar nog een feestje in de kunstwereld: Erwin Olaf wordt zestig. Beide kunstenaars worden geëerd met de grootste overzichtstentoonstellingen van hun werk tot nu toe. In een eerdere blog van mij vind je de inleiding van die grote overzichtstentoonstelling van Erwin Olaf. Zie hier voor meer achtergrondinformatie. Inmiddels kennen we allemaal zijn mooie fotoserie die Erwin Olaf maakte van de Koninklijke familie. Dat was voor hem een eervolle opdracht. Erwin is echter niet zomaar een fotograaf maar een kunstenaar waar wij in Nederland trots op mogen zijn. Net als Rembrandt is hij een meester in manipuleren van het licht in zijn werken.

Zaterdag 16 februari jl. was het dan zover. Beide tentoonstellingen, zowel in het Gemeentemuseum als in het Fotomuseum Den Haag gingen van start. De werken omvatten een periode van 40 jaar en ieder museum toont werken uit een andere periode. Olaf maakt niet alleen foto’s maar ook sculpturen en installaties.

Het Fotomuseum toont zijn werk gemaakt tussen 1980 en 2000. Hij begon als analoog werkende fotojournalist maar ontwikkelde zich uiteindelijk tot een digitale beeldkunstenaar. Het thema naaktheid loopt als een rode draad door het werk van Olaf. Naaktheid afgebeeld in al zijn verschijningsvormen. De foto’s van de jonge Olaf zijn expliciet en confronterend. Olaf toont zich boos en ongeremd.  In de serie “Bodyparts” (1993-1994) zien we naaktheid op een wijze in beeld gebracht waar de samenleving voor wegkeek. Hij is kritisch op de samenleving zoals deze tegen seksualiteit en gender aankijkt.  In zijn latere werk toont hij naaktheid ook in zijn esthetiek en kwetsbaarheid.

 

Indrukwekkend is zijn werk Ladies hats’. Deze serie foto’s maakte hij aan het begin van de jaren ’80. Hij was onder de indruk van het werk van de Hollandse meesters, zoals Rembrandt en Frans Hals. In deze portretten worden mannen weergegeven met flamboyante hoofddeksels. Het viel hem op dat deze tegenwoordig volledig uit het straatbeeld zijn verdwenen. Hij maakte een moderne presentatie van het zeventiende- eeuwse portret in prachtig licht, met een knipoog naar genderrollen.

In het Fotomuseum hangen niet alleen werken van Erwin Olaf maar ook van andere beroemde fotografen. Erwin heeft een keuze gemaakt uit werken die hem hebben geïnspireerd. Te zien zijn onder andere: Man Ray, Robert Mapplethorpe en Weegee.

In het Gemeentemuseum worden fotoseries getoond die gemaakt zijn vanaf 2000. 

In de serie Marokko, 5000 jaar cultuur (2004) portretteerde Olaf de Amsterdamse Marokkaanse bevolking voor de Nieuwe Kerk. De serie Berlin (2012) toont de stad Berlijn als metropool van vernieuwing. Een stad die hij bewondert door zijn vrijheid van expressie en de culturele diversiteit. De serie Joods (2013) richt zich op de zichtbare diversiteit in de Joodse gemeenschap in Amsterdam. Olaf is niet alleen sociaal geëngageerd maar reflecteert ook op politieke gebeurtenissen. De serie Tamed & Anger (2015) is daar een voorbeeld van. Zijn werken tonen zijn reactie op de aanslag op het hoofdkantoor van het Franse satirische weekblad in Parijs Charlie Hebdo. The Awakening (2016) en The Troubled (2016) maakte Olaf naar aanleiding van de aanslag op concertzaal Bataclan in Parijs. Köln eine armlänge abstand (2016-2019) is een antwoord op de manier waarop de burgemeester van Köln in 2016 omging met de aanrandingen die in de Duitse stad plaatsvonden. Erwin Olaf toont met al deze werken aan hoe belangrijk hij vrijheid van meningsuiting vindt. Vrijheid om te zijn wie je bent, is voor hem essentieel.

 

Prachtig is de serie Palm Springs (2018). Een stad dat opdoemt in een woestijnlandschap. Op grote schaal zijn er hotelcomplexen en golfbanen gebouwd. Toerisme is de grootste bron van inkomsten. Olaf toont haarscherp de kloof tussen de door de mens gecultiveerde droomwereld en de werkelijkheid. Hij doet dat op een subtiele wijze. De mens ontwijkt de confrontatie met de realiteit en verschuilt zich in een paradijs dat langzaam afbrokkelt.

Olaf heeft ook gewerkt in de reclamefotografie en dat is duidelijk terug te zien in zijn latere werken. Het kleurgebruik, de lichtval, de decorachtige achtergrond, het tot in perfectie gestileerde beeld en de grootte van de afbeelding in de lijst geven een heel direct en expliciet beeld. Maar hij weet daar een feilloze tweede laag in aan te brengen. Het beeld toont als een stilstaand beeld uit een film. Een momentopname die je doet afvragen wat is er hiervoor gebeurd en wat gebeurt er hierna? Vervolgens ontdek je dan nog een laag. Hij toont perfecte beelden maar een boodschap lijkt nooit te ontbreken. Zijn werk heeft vaak een ondertoon van politieke en maatschappelijke betrokkenheid en toont op subtiele wijze zijn persoonlijk perspectief. Dat geeft een extra dimensie aan zijn werk. Hij zoekt echtheid en essentie. Relativeert op subtiele wijze de waanzin van onze ijdelheid en kortzichtigheid. Kijkend naar zijn werken voel je frictie en ongemakkelijkheid in de getoonde situatie. Dat is niet iets van de laatste 20 jaar, we zien dit al terug in zijn vroegste werk. Tevens is hij taboedoorbrekend geweest met betrekking tot seksualiteit en gender. 

Erwin Olaf een interessante kunstenaar. Zijn werken zijn te zien in het Gemeentemuseum en het Fotomuseum in Den Haag tot en met 12 mei 2019.

2 gedachten over “Erwin Olaf, 60 jaar”

Reacties zijn gesloten.